Gencebay ve Bağlama

60’lı yıllarda AnadoluRock müziğinin iki büyük ismi olan, Erkin KORAY ile Gencebay çok sıkı iki dostturlar. Hala da dostlukları büyük bir sevgi ile devam etmektedir. Erkin baba ile Orhan baba birbirlerinden gerek felsefî gerek müzikal alanda çok etkilenmişlerdir. Birlikte Rock ve AnadoluRock müziğini derinlemesine araştırmışlardır..

Erkin baba bir Gitar ustasıdır, Gencebay ise malumunuz Bağlama. Bu iki usta denemeler sonucu Elektro Bağlamayı bulmuşlardır. Elektro Gitarda kullanılan elektronik manyetikleri ( manyetik ses alıcılarını ) bildiğimiz akustik bağlamaya takarak, Elektro Bağlamayı bulmuşlardır.

Elektro Bağlamada, yine büyük sanatçılarımız Erkin Babanın ve Gencebay’ın büyük emekleri sonucu müziğimize girmiştir.

Elektro Bağlamayı ilk kullanan isim, Orhan Gencebay’dır. Özellikle aranje görevini üstlendiği plaklarda Elektro Bağlamayı deneme fırsatı bulmuştur.

Gencebay Akustik ve Elektro Bağlama başta olmak üzere, bir çok enstrümanı hobi olarak değil profesyonel alanda ustalıkla icraa etmektedir.

Elektro Bağlama
, Gencebay Müziği ile bütünleşmiş, iç içe girmiş enstrümanlardan biridir. Elektro Bağlama denilince akla ilk Gencebay’ın gelmesinin sebebi de budur. Elektro Bağlamanın nasıl var olup, müziğimize nasıl girmesinden söz etmiştik. Gencebay, özellikle 70 – 80 arasın da ki on yılda Elektro Bağlamaya büyük önem vermiştir. Bu on yılda ki film müziklerinde, aranjelerinde, kendi eserlerinde Elektro Bağlamayı ana enstrüman olarak kullanmıştır. Elektro Bağlama oldukça marjinal bir enstrümandır, Türk Müziğine ayrı lezzet katan Elektro Bağlama, aynı zamanda Batı nüanslarında da çok başarılı bir enstrüman olmuştur.

Gencebay özellikle Elektro Bağlamayı çalabildiği tüm enstrümanlardan ayrı tutar. Çünkü o Elektro Bağlamanın yaratıcısı olmuştur. Elektro Bağlama için özel ve yeni bir çalış stili oluşturmuştur. Elektro Bağlama yapısı itibarı ile Batı Müziğine çok iyi uyum sağlamaktadır. Dolayısı ile bildiğimiz Akustik Bağlamada kullandığımız klasik çalış stili Elektro Bağlamada aynı lezzeti verememektedir.

Müzisyenler arasında taktir gören Elektro Çalış stili, halen günümüzde de aynı geçerliliğini göstermektedir. Elektro Bağlama kullanan bir çok müzisyenin ilk çalmaya çalıştığı eser, Gencebay eseridir. Eline enstrümanını alınca elini ısındırmak için ilk yapacağı oyunlar Gencebay’ın parmak oyunlarıdır. Dolaşacağı taksim ve atacağı sololar Gencebay’ın klasiklermiş, Batı-Türk-Arap estetiklerini içeren o büyülü taksimleridir.

Gencebay’ın Akustik ve Elektro Bağlama çalış stilini ayrı bir başlıkta değerlendireceğimiz için, şimdilik bu konuyu bir kenara bırakalım ve Elektro Bağlama ile bütünleşen Gencebay şaheserlerinden söz edelim.

İlk Çıkardığı 45’likten, son çıkardığı Albümüne kadar bir çok kayıtta kullanılan Elektro Bağlama başlıca şu eserlerde dikkat çekmektedir;

Yorgun Gözlerim, Beni de Allah Yarattı, Tövbeler Olsun, Kaderimin Oyunu, Sende Bizdensin, Sev Dedi Gözlerim, Sevmiyorum Deme, Ben Doğarken Ölmüşüm, Batsın Bu Dünya, Hatasız Kul Olmaz, Nerede, Seni Buldum Ya, Boynu Bükük Sevgililer, En Büyük Dert, Bırakında Yaşayalım, Ben Ne Yaptım, Bir Damla Mutluluk, Leyla İle Mecnun, İlk Göz Ağrım ….

Ve daha bir çok Gencebay Eserinde..

Akustik Bağlama: Akustik Bağlama, bildiğimiz kuru bağlamadır. Boş bağlama olarak da bilinir. Akustik Bağlama Gencebay’ın ana enstrümanlarındandır. Müziğinde en az Elektro Bağlama kadar yeri vardır. Bir çok eserinde Akustik Bağlamayı duymanız mümkün.

Gencebay’ın Akustik Bağlama çalış stili, yazılı olarak anlatılamayacak kadar derindir. Dinlenerek anlaşılması tavsiyemizdir. Dinlerken hissettiğimiz o büyük zevki burada anlatmamız imkansız.

Akustik Bağlamanın bazı türevleri vardır. Divan Sazı, Cura gibi.. Divan Sazı, Bağlamaya nazaran büyük ve geniş tekneli, daha davudî ( Tok ) sesli ve daha Akustik bir enstrümandır. Bağlamada bulunan perdelerden daha fazla perdeye sahiptir. Türk Halk Müziği enstrümanıdır, iç Anadolu yöresinin motifleri olan Bozlaklar bu enstrüman ile hayat bulur.

Gencebay’ın bütün bestelerini şuan 40 yaşında olan “Orhan Baba” lakaplı Divan Sazında yaptığını söylemiştik. Gencebay bu müthiş enstrümanı sadece beste üretmek için kullanmamış, eserlerinde de kullanmıştır.

Akustik, Divan ve Cura Bağlamanın Kullanıldığı Bazı Eserler Şunlardır.

Goca Dünya, Sen Hayatsın Ben Ömür, Bir Araya Gelemeyiz, Hatasız Kul Olmaz, Yaşamak Bu Değil, Bitecek Dertlerimiz, Gurbet, Elhamdülillah, Akma Gözlerimden,  Allah’ın Emriyle, Sevme Gönlüm, Ya Evde Yoksan, İç Benim İçin, Bilseydim, Nikriz Rüyası, En Nihayet Bir İnsansın, Bir De Sen Vurma, Ne Değişti, Sevenlere Saygı Kalmamış, İdeal Aşk, Cana Doğru, Güloylom, Arıyorum, Söylenmedik Söz Kalmadı …

Ve daha bir çok Gencebay Eserinde..

Makale: Ömer Faruk EROL – İdam Mahkumu – 2007

 

http://orhanabi.net/forum/gencebay-baglama/gencebay-baglama-t719.html

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Gencebay ve Bağlama, 10.0 out of 10 based on 1 rating

Revisions

Comments

yorumlar

1,678 kez okundu